Bến phà Long Đại: Dấu tích lịch sử trên tuyến đường Trường Sơn

Bến phà Long Đại không chỉ là một địa danh địa lý mà còn là chứng tích lịch sử oai hùng. Nơi đây ghi dấu những năm tháng chiến đấu oanh liệt của quân và dân ta trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nơi đây là cửa ngõ giao thông cốt tử. Bến phà kết nối hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến miền Nam.

Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử và thay đổi về địa giới hành chính, địa danh này ngày nay thuộc tỉnh Quảng Trị. Gắn liền với ký ức chiến tranh khốc liệt. Nơi đây tiếp tục là biểu tượng bất tử về lòng quả cảm và tinh thần hy sinh của các thế hệ cha anh.

Nếu yêu lịch sử, bạn nên ghé thăm Bến phà Long Đại trong hành trình khám phá Quảng Trị. Chuyến đi sẽ giúp bạn hiểu thêm về tuyến vận tải Trường Sơn trong chiến tranh.

Bến phà Long Đại nằm ở đâu?

Bến phà Long Đại tại xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị (huyện Quảng Ninh, Quảng Bình cũ). Vị trí chính xác tại Km 1004+810 trên nhánh Đông đường Hồ Chí Minh. Tại nơi hợp lưu ngã ba sông Kiến Giang và sông Long Đại.

Để bảo đảm giao thông liên tục trên tuyến đường Trường Sơn, Bến phà Long Đại đã được chia thành:

• Bến phà I: Nằm ở vị trí sát cầu Long Đại ngày nay.
• Bến phà II: Được mở thêm vào tháng 1/1971. Nằm ở phía hạ lưu sông Long Đại, cách bến phà I khoảng 500m

Dòng sông Long Đại bao quanh bến phà, chạy song song cầu sắt Thống Nhất dưới chân núi Thần Đinh. Trong lịch sử, dòng sông vừa là rào cản tự nhiên, vừa là bàn đạp chiến lược. Vì vậy, bến phà trở thành điểm nút giao thông sống còn. Nơi đây kết nối hệ thống giao thương và vận tải quân sự xuyên suốt khu vực.

Vai trò của Bến phà Long Đại trong chiến tranh

Điểm vượt sông trên tuyến vận tải chiến lược

Trước năm 1965, phà Long Đại nằm trên tuyến Quốc lộ 15A. Khi chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ lan rộng ra miền Bắc, quân đội tiếp quản Bến phà Long Đại để phục vụ quân sự. Với vị trí chiến lược trên tuyến đường Trường Sơn, bến phà trở thành điểm vượt sông quan trọng. Nơi đây vận chuyển vũ khí, lương thực, đạn dược và đưa lực lượng từ miền Bắc vào chi viện cho chiến trường Trị – Thiên và miền Nam.

Cuộc chiến bảo đảm giao thông dưới bom đạn

Từ năm 1965 đến 1972, Bến phà Long Đại trở thành “tọa độ lửa” trên tuyến đường Trường Sơn. Không quân Mỹ liên tục ném bom, pháo hạm bắn phá nhằm cắt đứt chi viện chiến trường. Bất chấp bom đạn, công binh, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến vẫn kiên cường bám trụ. Họ sửa đường, rà phá bom mìn để giữ vững mạch giao thông với khẩu hiệu: “Sống bám cầu bám đường, chết kiên cường dũng cảm”.

Sự hy sinh của lực lượng làm nhiệm vụ tại bến phà

Những chuyến xe ra tiền tuyến được đánh đổi bằng máu và tuổi xuân của nhiều người lính. Ngày 19/9/1972, bom laser Mỹ đánh trúng khu vực bến phà Long Đại. Vụ oanh kích khiến 15 chiến sĩ Đại đội C130 hy sinh tại chỗ khi đang vận chuyển hàng hóa. Các chiến sĩ đều quê ở huyện Kiến Xương, Thái Bình. Bốn ngày sau, thêm một chiến sĩ qua đời vì vết thương. Tổng cộng, 16 liệt sĩ thanh niên xung phong Thái Bình đã hy sinh tại đây.

Bến phà Long Đại ngày nay: Từ di tích chiến tranh đến địa chỉ tri ân

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, bến phà lịch sử không còn hoạt động thương mại. Nó đã trở thành nơi lắng đọng những ký ức hào hùng. Ngày 09/09/2025, Bến phà II Long Đại được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ, Đền tưởng niệm Liệt sĩ Trường Sơn – Bến phà Long Đại đã được xây dựng khang trang trên ngọn đồi cao lộng gió bên bến phà xưa. Đặc biệt, nổi bật là đài tưởng niệm hình bó lúa gồm 16 bông (cao 16m, mỗi bông nặng 1,6 tấn) – biểu tượng thiêng liêng tưởng nhớ 16 người con lính trẻ Thái Bình đã nằm lại mảnh đất này. Nơi đây đã trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay.

Ngày 14/10/2026, Di tích Bến phà II Long Đại đón nhận Bằng tôn vinh giá trị nội dung Kỷ lục Việt Nam. Việc xác lập và trao bằng tôn vinh nhằm ghi nhận giá trị lịch sử, tinh thần bất khuất của các liệt sĩ thanh niên xung phong, đồng thời tri ân công lao và khơi dậy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương.

Kết hợp tham quan Bến phà Long Đại trong hành trình khám phá Quảng Trị

Nằm trên trục nhánh Đông đường Hồ Chí Minh, di tích lịch sử Bến phà Long Đại là điểm dừng chân đầy ý nghĩa trong hành trình du lịch tâm linh và hoài niệm về chiến trường xưa tại miền Trung.

Du khách có thể dễ dàng kết nối Bến phà Long Đại với các địa danh lịch sử nổi tiếng khác của tỉnh Quảng Trị như Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị, hay địa đạo Vịnh Mốc. Hoặc bạn có thể kết hợp với các tour tham quan như:

• Đồng Hới – nhà tưởng niệm đại tướng Võ Nguyên Giáp – núi Thần Đinh – bến phà Long Đại – đền thờ các liệt sĩ Trường Sơn
• Khám phá Hang Chà Lòi 1 ngày
• Khám phá Hang Chà Lòi 2 ngày 1 đêm
• Trải nghiệm Quảng Bình 3 ngày 2 đêm
• Du lịch miền Tây Quảng Trị

Đứng từ đền tưởng niệm, phóng tầm mắt ngắm nhìn dòng sông Long Đại hiền hòa và những nhịp cầu sắt kiên cố, bạn sẽ cảm nhận rõ nét sự hồi sinh mạnh mẽ của một vùng đất từng bị san phẳng bởi bom đạn. Từ đó thêm trân trọng giá trị của nền hòa bình độc lập ngày hôm nay.

Nếu bạn muốn đến thăm bến phà Long Đại và các địa điểm khác của Quảng Trị, hãy liên hệ Netin Travel. Chúng tôi sẽ tư vấn lịch trình phù hợp với nhu cầu của bạn!

>> Xem thêm:

• Cầu Hiền Lương và Thành cổ Quảng Trị: Hành trình tìm về ký ức lịch sử
• Từ Đồng Hới đi Hiền Lương – Vịnh Mốc: gợi ý hành trình một ngày
• Tour DMZ Quảng Trị từ Huế hay Đồng Hới: nên chọn điểm xuất phát nào?